رفتن به محتوای اصلی

برج کبوتر مرداویج

برج کبوتر دورهٔ صفوی

دوره صفوی

مدت بازدید
حدود ۱۵ دقیقه
ورودی
رایگان
ثبت ملی
شمارهٔ ۱۶۹۸
۱ از ۵

دربارهٔ برج کبوتر مرداویج

برج کبوتر مرداویج، کبوترخانه‌ای خشتی از دورهٔ صفوی، میان میدانی ایستاده که اصفهانی‌ها به یاد همین برج «میدان برج» می‌نامندش. این برج یکی از دو کبوترخانهٔ بازمانده از باغ هزارجریب است؛ باغ سلطنتی بزرگی از دورهٔ صفوی در جنوب زاینده‌رود و دامنهٔ کوه صفه که امروز دانشگاه اصفهان و بخشی از محلهٔ مرداویج بر جای آن نشسته‌اند. روایت‌ها از چهار برج کبوتر در گوشه‌های باغ خبر می‌دهند و از آن‌ها تنها همین برج و برج دیگری در محوطهٔ دانشگاه اصفهان مانده است.

کبوترخانه‌ها را برای آن می‌ساختند که فضلهٔ کبوتر، کودی پربها برای کشتزارها و جالیزهای اصفهان، گرد آید. پلان برج مرداویج از یک استوانهٔ مرکزی و هشت استوانهٔ پیرامونی ساخته شده است؛ ترفندی که سطح دیوارها و شمار لانه‌ها را بسیار بیشتر می‌کرد و بدنهٔ بلند خشتی را هم پایدارتر نگاه می‌داشت. درون چنین برج‌هایی هزاران لانهٔ کوچک هم‌اندازه، ردیف‌به‌ردیف، از پایین تا بالای دیواره‌ها چیده می‌شد.

سیاحان سدهٔ هفدهم میلادی شمار کبوترخانه‌های پیرامون اصفهان را بیش از سه هزار گزارش کرده‌اند و پژوهشگران، دو برج هزارجریب را از پیشرفته‌ترین نمونه‌های بازماندهٔ این سنت می‌دانند. این دو برج با شمارهٔ ۱۶۹۸ به‌طور مشترک در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند. امروز برج در فضای سبز میان میدان جای دارد و نمای بیرونی‌اش همیشه پیش چشم رهگذران است.

دیدنی‌های این بنا

  1. پلان گل‌مانند با یک استوانهٔ مرکزی و هشت استوانهٔ پیرامونی
  2. بدنهٔ خشتی بلند، یادگار باغ صفوی هزارجریب
  3. میدانی که نامش را از همین برج گرفته است
  4. فضای سبز میان میدان که تماشای برج را از همه سو ممکن می‌کند

پیش از رفتن بدانید

  • نمای بیرونی برج همیشه در دسترس است، اما برای ورود به درون آن ساعتی اعلام نشده؛ اگر دیدن فضای داخلی را می‌خواهید، پیش‌تر پرس‌وجو کنید.
  • برج وسط میدانی پررفت‌وآمد است؛ از گذرگاه‌های عابر پیاده به فضای سبز بروید و مراقب خودروها باشید.
  • برج کبوتر دیگر هزارجریب در محوطهٔ دانشگاه اصفهان است و دیدن آن به اجازهٔ دانشگاه نیاز دارد.
  • نور ملایم صبح یا نزدیک غروب، برجستگی‌های بدنهٔ خشتی را برای عکاسی بهتر نشان می‌دهد.

راهنمای بازدید

راهنمای بازدید

ساعت بازدید

در فضای سبز میانهٔ میدان برج قرار دارد و نمای بیرونی آن همیشه در دسترس است؛ ساعات بازدید از فضای داخلی اعلام نشده است.

ورود و بلیت

ورود رایگان

رایگان.

زمان بازدید
حدود ۱۵ دقیقه برای بازدید
نشانی
اصفهان، میدان برج (تقاطع خیابان شیخ صدوق جنوبی و خیابان آزادی)، ابتدای محله مرداویج

ساعت‌ها و بهای بلیت ممکن است تغییر کند؛ پیش از رفتن دوباره بررسی کنید.

در یک نگاه

گونهٔ بنا
برج کبوتر
دورهٔ تاریخی
صفوی
زمان ساخت
دوره صفوی
ثبت در فهرست آثار ملی
شمارهٔ ۱۶۹۸
تاریخ ثبت: ۱۷ آذر ۱۳۶۴

دیدنی‌های همین نزدیکی

برج کبوتر
فاصله: ۱٫۲ کیلومتر

برج کبوتر دانشگاه اصفهان

دوره صفوی

در میان ساختمان‌های دانشگاه اصفهان، برج کبوتری خشتی از دورهٔ صفوی پنهان مانده که یادگار باغ بزرگ هزارجریب است. دانشگاه اصفهان و بخشی از محلهٔ مرداویج امروز بر جای این باغ سلطنتی سا...

نشانی:اصفهان، خیابان هزارجریب، محوطه دانشگاه اصفهان، غرب ساختمان دانشکده زبان‌های خارجی، نزدیک دیوار میان دانشگاه و ارتش
کلیسا یونسکو
فاصله: ۲٫۶ کیلومتر
دارای نمای پانوراما

کلیسای وانک

دوره صفوی، ۱۶۵۵ تا ۱۶۶۴ میلادی (دوره شاه عباس دوم)

پشت نمای آجری و ساده‌ای در جلفای نو، دنیایی از نقاشی، طلاکاری و کاشی پنهان است: کلیسای وانک، کلیسای جامع ارمنیان اصفهان. ارمنیانی که شاه عباس یکم از جلفای کنار رود ارس به اصفهان کو...

نشانی:اصفهان، محله جلفا، خیابان نظر شرقی، کوچه کلیسا (کلیسای وانک)
موزه
فاصله: ۲٫۶ کیلومتر

موزهٔ کلیسای وانک (موزهٔ خاچاطور گساراتسی)

معاصر؛ ساختمان کنونی موزه در ۱۹۷۱ میلادی (۱۳۵۰ خورشیدی) تکمیل شد (نخستین اتاق‌های موزه: ۱۹۰۵–۱۹۰۶ م)

موزهٔ خاچاطور گساراتسی در کلیسای وانک، که نام بنیان‌گذار نخستین چاپخانهٔ ایران را بر خود دارد، گنجینهٔ چهار سده زندگی، ایمان و هنر ارمنیان جلفاست. ریشهٔ آن به اتاق‌هایی برمی‌گردد ک...

نشانی:اصفهان، محله جلفا، خیابان نظر شرقی، کوچه کلیسا، داخل مجموعه کلیسای وانک
کلیسا
فاصله: ۲٫۶ کیلومتر

کلیسای بیت‌لحم

دوره صفوی، ۱۶۲۷–۱۶۲۸ میلادی (دوره شاه عباس یکم)

بزرگ‌ترین گنبد کلیساهای جلفا از آنِ بیت‌لحم است؛ کلیسایی که بازرگانی نامدار در زمان شاه عباس یکم ساخت و دیوارهایش با ۷۲ نقاشی از زندگی مسیح پوشیده شده است. خواجه پطرس ولیجانیان، از...

نشانی:اصفهان، محله جلفا، میدان جلفا (میدان بزرگ جلفا)، نزدیک کلیسای مریم مقدس
پل
فاصله: ۲٫۶ کیلومتر

پل جوبی

دوره صفوی، ۱۰۶۵ هجری قمری / ۱۶۵۵ میلادی (دوره شاه عباس دوم)

بر پشت پل جوبی روزگاری جویی سنگی روان بود و پل نامش را از همان گرفته است؛ پلی باریک و اختصاصی که شاه عباس دوم برای رفت‌وآمد میان باغ‌های سلطنتی ساخت. این پل در ۱۰۶۵ ق میان سی‌وسه‌پ...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، روی زاینده‌رود، میان پل فردوسی و پل خواجو
پل
فاصله: ۲٫۷ کیلومتر
دارای نمای پانوراما

پل خواجو

دوره صفوی، ۱۰۶۰ هجری قمری / حدود ۱۶۵۰ میلادی (دوره شاه عباس دوم)

پل خواجو هم پل بود، هم بند و هم تفرجگاهی شاهانه؛ یادگار شاه عباس دوم بر زاینده‌رود که با کاشی‌کاری‌ها و شاه‌نشین میانه‌اش در میان پل‌های تاریخی اصفهان یگانه است. در ۱۰۶۰ ق این پل ب...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، انتهای خیابان کمال اسماعیل (میدان خواجو)، روی زاینده‌رود، شرق سی‌وسه‌پل