رفتن به محتوای اصلی

کلیسای وانک

کلیسا دورهٔ صفوی

دوره صفوی، ۱۶۵۵ تا ۱۶۶۴ میلادی (دوره شاه عباس دوم)

دیدن پانوراما
مدت بازدید
حدود ۴۵ دقیقه
ورودی
با بلیت
یونسکو
در فهرست موقت
ثبت ملی
شمارهٔ ۸۵
۱ از ۳

دربارهٔ کلیسای وانک

پشت نمای آجری و ساده‌ای در جلفای نو، دنیایی از نقاشی، طلاکاری و کاشی پنهان است: کلیسای وانک، کلیسای جامع ارمنیان اصفهان. ارمنیانی که شاه عباس یکم از جلفای کنار رود ارس به اصفهان کوچانده بود، در ۱۶۰۶ میلادی کلیسای کوچکی در همین‌جا ساختند. کلیسای کنونی میان ۱۶۵۵ و ۱۶۶۴ میلادی، در زمان شاه عباس دوم و به همت خلیفه داوید و یاری مردم جلفا ساخته شد. نامش از دیر آمناپرکیچ (نجات‌دهندهٔ مقدس) در جلفای قدیم آمده و «وانک» در زبان ارمنی به معنای صومعه است.

معماران ارمنی بیرون کلیسا را چنان ساختند که با بافت شهر پیرامون هماهنگ باشد و گنبدش به گنبد مسجدهای صفوی می‌ماند؛ اما درون آن غرق رنگ است. سراسر دیوارها با نقاشی رنگ‌روغن از داستان‌های کتاب مقدس پوشیده شده: زندگی مسیح، روز داوری با بهشت و دوزخ، و در گنبد آبی و زرین، آفرینش جهان و رانده شدن آدم و حوا از بهشت. سرهای بالدار فرشتگان بر لچکی‌ها نشسته‌اند و ازاره‌ها با کاشی‌های رنگین آراسته شده‌اند؛ آمیزه‌ای یگانه از هنر ارمنی، ایرانی و اروپایی.

در حیاط، برج ناقوس جداگانه‌ای از ۱۷۰۲ میلادی، سنگ‌گورهای کهن و یادمان قربانیان نسل‌کشی ارمنیان در ۱۹۱۵ میلادی دیده می‌شود و موزهٔ خاچاطور گساراتسی نیز در همین مجموعه است. وانک همچنان کلیسایی فعال و مقر خلیفه‌گری ارامنهٔ اصفهان و جنوب ایران است و از ۲۰۱۹ میلادی در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار دارد.

گشت مجازی در کلیسای وانک

پیش از رفتن، از همین‌جا در آن قدم بزنید و به هر گوشه‌اش نگاه کنید.

دارای نمای پانوراما

پانورامای کلیسای وانک از بام‌های جلفا

تصویر: GgiaCC BY-SA 3.0

دیدنی‌های این بنا

  1. نقاشی‌های رنگ‌روغن سراسر دیوارها از زندگی مسیح و روز داوری
  2. گنبد آبی و زرین با داستان آفرینش و رانده شدن از بهشت
  3. سرهای بالدار فرشتگان بر لچکی‌های زیر گنبد
  4. ازاره‌های کاشی رنگین با نقش‌های مسیحی
  5. برج ناقوس سدهٔ هجدهم میلادی و یادمان نسل‌کشی ارمنیان در حیاط

پیش از رفتن بدانید

  • مجموعه در روزهای تعطیل تقویم خلیفه‌گری ارامنه، از جمله سال نو و میلاد مسیح، عید پاک و یادبود شهدای ارمنی، بسته است؛ تقویم را از پیش ببینید.
  • ساعت بازدید در میانهٔ روز وقفه دارد و در نیمهٔ دوم سال تغییر می‌کند؛ پیش از رفتن ساعت‌ها را بررسی کنید.
  • بلیت یکپارچهٔ مجموعه، کلیسا، موزهٔ خاچاطور گساراتسی، موزهٔ مردم‌شناسی و یادمان را در بر می‌گیرد؛ برای همه دست‌کم دو ساعت وقت بگذارید.
  • وانک نیایشگاهی فعال است؛ آرام سخن بگویید و اگر مراسم مذهبی برپاست، حرمت آن را نگاه دارید.
  • کلیسای بیت‌لحم در چند کوچه آن‌سوتر است و گشت جلفا را کامل می‌کند.

راهنمای بازدید

راهنمای بازدید

ساعت بازدید

نیمهٔ نخست سال (فروردین تا شهریور): همه‌روزه ۸:۳۰ تا ۱۲:۴۵ و ۱۵:۳۰ تا ۱۸:۱۵. ساعات نیمهٔ دوم سال هنوز اعلام نشده است (در نیمهٔ دوم ۱۴۰۳: ۸:۳۰ تا ۱۲:۴۵ و ۱۴:۳۰ تا ۱۷:۱۵). در روزهای تعطیل تقویم خلیفه‌گری ارامنهٔ اصفهان بسته است.

ورود و بلیت

نیازمند بلیت

بلیت یکپارچهٔ مجموعهٔ وانک (کلیسا، موزهٔ خاچاطور گساراتسی، موزهٔ مردم‌شناسی و یادمان نسل‌کشی ارامنه): بازدیدکنندگان ایرانی ۱۶۵٬۰۰۰ تومان و گردشگران خارجی ۳۳۰٬۰۰۰ تومان.

زمان بازدید
حدود ۴۵ دقیقه برای بازدید
نشانی
اصفهان، محله جلفا، خیابان نظر شرقی، کوچه کلیسا (کلیسای وانک)

ساعت‌ها و بهای بلیت ممکن است تغییر کند؛ پیش از رفتن دوباره بررسی کنید.

در یک نگاه

گونهٔ بنا
کلیسا
دورهٔ تاریخی
صفوی
زمان ساخت
دوره صفوی، ۱۶۵۵ تا ۱۶۶۴ میلادی (دوره شاه عباس دوم)
ثبت در فهرست آثار ملی
شمارهٔ ۸۵
تاریخ ثبت: ۱۵ دی ۱۳۱۰

در همین مجموعه

دیدنی‌های همین نزدیکی

موزه
فاصله: ۴۰ متر

موزهٔ کلیسای وانک (موزهٔ خاچاطور گساراتسی)

معاصر؛ ساختمان کنونی موزه در ۱۹۷۱ میلادی (۱۳۵۰ خورشیدی) تکمیل شد (نخستین اتاق‌های موزه: ۱۹۰۵–۱۹۰۶ م)

موزهٔ خاچاطور گساراتسی در کلیسای وانک، که نام بنیان‌گذار نخستین چاپخانهٔ ایران را بر خود دارد، گنجینهٔ چهار سده زندگی، ایمان و هنر ارمنیان جلفاست. ریشهٔ آن به اتاق‌هایی برمی‌گردد ک...

نشانی:اصفهان، محله جلفا، خیابان نظر شرقی، کوچه کلیسا، داخل مجموعه کلیسای وانک
کلیسا
فاصله: ۲۳۰ متر

کلیسای بیت‌لحم

دوره صفوی، ۱۶۲۷–۱۶۲۸ میلادی (دوره شاه عباس یکم)

بزرگ‌ترین گنبد کلیساهای جلفا از آنِ بیت‌لحم است؛ کلیسایی که بازرگانی نامدار در زمان شاه عباس یکم ساخت و دیوارهایش با ۷۲ نقاشی از زندگی مسیح پوشیده شده است. خواجه پطرس ولیجانیان، از...

نشانی:اصفهان، محله جلفا، میدان جلفا (میدان بزرگ جلفا)، نزدیک کلیسای مریم مقدس
پل
فاصله: ۱٫۴ کیلومتر

پل مارنان

دوره صفوی (ساختار کنونی)، با پیشینه احتمالاً کهن‌تر

در غربی‌ترین نقطه‌ای که پل‌های تاریخی اصفهان بر زاینده‌رود ایستاده‌اند، پل مارنان راه روزانهٔ ارمنیان جلفا به شهر بود و امروز پلی آرام و کم‌ازدحام است. این پل محلهٔ جلفا را به کران...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، غرب شهر، روی زاینده‌رود میان پل فلزی و پل وحید، نزدیک میدان مارنان
پل
فاصله: ۱٫۵ کیلومتر
دارای نمای پانوراما، مدل سه‌بعدی

سی‌وسه‌پل

دوره صفوی، اوایل قرن یازدهم هجری قمری (دوره شاه عباس یکم)

سی‌وسه‌پل، طولانی‌ترین پل تاریخی زاینده‌رود، با دو ردیف طاق و ۳۳ دهانه‌اش از نمادهای اصفهان است و شب‌ها در نور چراغ‌هایش می‌درخشد. پل در زمان شاه عباس یکم و زیر نظر سردار گرجی‌تبار...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، انتهای جنوبی خیابان چهارباغ عباسی (میدان انقلاب)، روی زاینده‌رود، اتصال به چهارباغ بالا
برج کبوتر
فاصله: ۲٫۱ کیلومتر

برج کبوتر دانشگاه اصفهان

دوره صفوی

در میان ساختمان‌های دانشگاه اصفهان، برج کبوتری خشتی از دورهٔ صفوی پنهان مانده که یادگار باغ بزرگ هزارجریب است. دانشگاه اصفهان و بخشی از محلهٔ مرداویج امروز بر جای این باغ سلطنتی سا...

نشانی:اصفهان، خیابان هزارجریب، محوطه دانشگاه اصفهان، غرب ساختمان دانشکده زبان‌های خارجی، نزدیک دیوار میان دانشگاه و ارتش
پل
فاصله: ۲٫۱ کیلومتر

پل جوبی

دوره صفوی، ۱۰۶۵ هجری قمری / ۱۶۵۵ میلادی (دوره شاه عباس دوم)

بر پشت پل جوبی روزگاری جویی سنگی روان بود و پل نامش را از همان گرفته است؛ پلی باریک و اختصاصی که شاه عباس دوم برای رفت‌وآمد میان باغ‌های سلطنتی ساخت. این پل در ۱۰۶۵ ق میان سی‌وسه‌پ...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، روی زاینده‌رود، میان پل فردوسی و پل خواجو