رفتن به محتوای اصلی

مسجد و منار علی

منار دورهٔ سلجوقی

سلجوقی (منار، حدود ۵۱۵ تا ۵۲۵ ق) و صفوی (مسجد)

مدت بازدید
حدود ۳۰ دقیقه
ثبت ملی
شمارهٔ ۹۶
۱ از ۵

دربارهٔ مسجد و منار علی

بر میدان عتیق، قلب کهن اصفهان، منار علی با بلندایی حدود پنجاه متر نزدیک به نه سده است که قد برافراشته و از بلندترین منارهای تاریخی شهر است. ساخت این منار آجری را به سال‌های ۵۱۵ تا ۵۲۵ ق، در اوج روزگار سلجوقی، نسبت می‌دهند. بدنهٔ استوانه‌ای آن با آجرچینی نقش‌دار و کتیبه‌های کوفی از کاشی فیروزه‌ای آراسته است و هرچند بخشی از تارکش در گذر زمان فرو ریخته، هنوز از دور پیداست.

مسجدی که منار امروز بخشی از آن است، در آغاز دورهٔ صفوی از نو ساخته شد. بر پایهٔ کتیبهٔ سردر، این بازسازی در روزگار شاه اسماعیل یکم و به دست میرزا شاه‌حسین اصفهانی انجام شد؛ معماری که به وزارت رسید و ساخت امامزاده هارون ولایت را هم، در آن سوی میدان، به او نسبت می‌دهند. سردر مسجد با کاشی معرق و کتیبه‌ای به نام شاه اسماعیل آراسته است و گنبدش را استادانه توصیف کرده‌اند. پیش از آن، مسجدی کهن‌تر در این محل بود که به سلطان سنجر سلجوقی منسوب است.

روایتی عامیانه نام مسجد را به کودکی به نام علی پیوند می‌دهد که سلطان سنجر هنگام شکار به اشتباه با تیر زد؛ پدرش به‌جای هر پاداشی تنها خواست در همان‌جا مسجدی با مناری بلند بسازند. امروز منار و مسجد، روبه‌روی هارون ولایت، بر میدانی ایستاده‌اند که پیش از نقش جهان مرکز شهر بود و در دههٔ ۱۳۹۰ خورشیدی جانی تازه گرفت.

دیدنی‌های این بنا

  1. منار آجری سلجوقی با کتیبه‌های کوفی از کاشی فیروزه‌ای
  2. سردر صفوی با کاشی معرق و کتیبه‌ای به نام شاه اسماعیل یکم
  3. گنبدخانهٔ مسجد از روزگار آغاز صفویان
  4. منظرهٔ منار و گنبد هارون ولایت در دو سوی میدان عتیق

پیش از رفتن بدانید

  • برای دیدن داخل مسجد، زمانی جز اوقات نماز را انتخاب کنید و با پوشش مناسب وارد شوید؛ ساعات بازدید گردشگری اعلام نشده است.
  • تماشای منار از میدان همیشه ممکن است؛ نور ملایم صبح یا نزدیک غروب نقش آجرها را بهتر نشان می‌دهد.
  • امامزاده هارون ولایت درست روبه‌روی مسجد است و مسجد جامع عتیق هم در همین نزدیکی است.

راهنمای بازدید

راهنمای بازدید

ساعت بازدید

مسجد فعال است و ساعات بازدید گردشگری آن اعلام نشده است.

زمان بازدید
حدود ۳۰ دقیقه برای بازدید
نشانی
اصفهان، میدان امام علی (میدان عتیق)، روبه‌روی امامزاده هارون ولایت

ساعت‌ها و بهای بلیت ممکن است تغییر کند؛ پیش از رفتن دوباره بررسی کنید.

در یک نگاه

گونهٔ بنا
منار
دورهٔ تاریخی
سلجوقی
زمان ساخت
سلجوقی (منار، حدود ۵۱۵ تا ۵۲۵ ق) و صفوی (مسجد)
ثبت در فهرست آثار ملی
شمارهٔ ۹۶
تاریخ ثبت: ۱۵ دی ۱۳۱۰

دیدنی‌های همین نزدیکی

آرامگاه و بقعه
فاصله: ۶۰ متر

امامزاده هارون ولایت

دوره صفوی، اوایل سده دهم هجری قمری (۱۵۱۳ م، دوره شاه اسماعیل یکم)، با الحاقات قاجاری و معاصر

امامزاده هارون ولایت با سردر کاشی معرق و گنبد کاشی‌پوشش، از مهم‌ترین یادگارهای آغاز دورهٔ صفوی در اصفهان است و روبه‌روی منار علی بر میدان عتیق نشسته است. بر پایهٔ کتیبهٔ سردر، بنای...

نشانی:اصفهان، میدان امام علی (میدان عتیق)، ضلع جنوبی، روبه‌روی مسجد و منار علی
حمام تاریخی
فاصله: ۳۵۰ متر

حمام شیخ بهایی

دوره صفوی، ۱۰۲۵ هجری قمری (دوره شاه عباس یکم)

شعلهٔ شمعی که می‌گویند آب یک حمام را گرم می‌کرد، حمام شیخ بهایی را در بازار کهنهٔ اصفهان به یکی از رازآلودترین بناهای شهر بدل کرده است. این گرمابهٔ صفوی در کوچه‌ای میان مسجد جامع ع...

نشانی:اصفهان، خیابان عبدالرزاق، کوچه شیخ بهایی، بازار کهنه میان مسجد جامع و هارونیه (محله قدیمی نظامیه)
مسجد یونسکو
فاصله: ۵۳۰ متر
دارای نمای پانوراما

مسجد جامع عتیق اصفهان

چنددوره‌ای: از قرن دوم هجری قمری (دوره عباسی)، با بازسازی اساسی در دوره سلجوقی (قرن پنجم و ششم ق) و الحاقات ایلخانی، مظفری، تیموری، صفوی و قاجار

مسجد جامع عتیق اصفهان کهن‌ترین مسجد جامع ایران است؛ کتابی از آجر، گچ و کاشی که دوازده سده معماری ایرانی را ورق‌به‌ورق در خود نگاه داشته است. نخستین مسجد در سدهٔ دوم هجری در این مکا...

نشانی:اصفهان، میدان امام علی (میدان عتیق)، خیابان مجلسی، انتهای بازار بزرگ
بازار
فاصله: ۷۹۰ متر

بازار قیصریه

دوره صفوی (دوره شاه عباس یکم)

بازار قیصریه، راستهٔ شاهانهٔ دوران صفوی، از پشت سردر قیصریه آغاز می‌شود و میدان نقش جهان را به بازار کهن و میدان عتیق اصفهان پیوند می‌دهد. شاه عباس یکم هنگام ساختن میدان تازه‌اش، ب...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، ضلع شمالی میدان نقش جهان، پشت سردر قیصریه
سردر یونسکو
فاصله: ۸۰۰ متر

سردر و نقاره‌خانه قیصریه

دوره صفوی، قرن یازدهم هجری قمری

سردر قیصریه دروازهٔ شمالی نقش جهان و دهانهٔ بازار بزرگ اصفهان است؛ سردری صفوی که روزگاری نوای نقاره‌خانه‌اش در سراسر میدان می‌پیچید. این سردر در آن سوی میدان، روبه‌روی مسجد شاه، سا...

ورود رایگاننشانی:اصفهان، میدان نقش جهان، ضلع شمالی، ورودی بازار قیصریه
مسجد
فاصله: ۸۱۰ متر
دارای نمای پانوراما

مسجد حکیم

دوره صفوی، ۱۰۶۷ تا ۱۰۷۳ هجری قمری (دوره شاه عباس دوم)

مسجد حکیم را حکیم داوود، طبیب دربار صفوی، بنا کرد؛ مردی که از چشم شاه افتاد، در هند به جاه و مقام رسید و از آنجا ثروتی به اصفهان فرستاد تا این مسجد برپا شود. کار ساخت در روزگار شاه...

نشانی:اصفهان، خیابان عبدالرزاق، محله باب‌الدشت، انتهای بازار رنگرزان