بر میدان عتیق، قلب کهن اصفهان، منار علی با بلندایی حدود پنجاه متر نزدیک به نه سده است که قد برافراشته و از بلندترین منارهای تاریخی شهر است. ساخت این منار آجری را به سالهای ۵۱۵ تا ۵۲۵ ق، در اوج روزگار سلجوقی، نسبت میدهند. بدنهٔ استوانهای آن با آجرچینی نقشدار و کتیبههای کوفی از کاشی فیروزهای آراسته است و هرچند بخشی از تارکش در گذر زمان فرو ریخته، هنوز از دور پیداست.
مسجدی که منار امروز بخشی از آن است، در آغاز دورهٔ صفوی از نو ساخته شد. بر پایهٔ کتیبهٔ سردر، این بازسازی در روزگار شاه اسماعیل یکم و به دست میرزا شاهحسین اصفهانی انجام شد؛ معماری که به وزارت رسید و ساخت امامزاده هارون ولایت را هم، در آن سوی میدان، به او نسبت میدهند. سردر مسجد با کاشی معرق و کتیبهای به نام شاه اسماعیل آراسته است و گنبدش را استادانه توصیف کردهاند. پیش از آن، مسجدی کهنتر در این محل بود که به سلطان سنجر سلجوقی منسوب است.
روایتی عامیانه نام مسجد را به کودکی به نام علی پیوند میدهد که سلطان سنجر هنگام شکار به اشتباه با تیر زد؛ پدرش بهجای هر پاداشی تنها خواست در همانجا مسجدی با مناری بلند بسازند. امروز منار و مسجد، روبهروی هارون ولایت، بر میدانی ایستادهاند که پیش از نقش جهان مرکز شهر بود و در دههٔ ۱۳۹۰ خورشیدی جانی تازه گرفت.